МОДЕЛЮВАННЯ ЕКОНОМІЧНОЇ ЕФЕКТИВНОСТІ ЕНЕРГОЕФЕКТИВНИХ РІШЕНЬ З УРАХУВАННЯМ ЕНЕРГЕТИЧНИХ РИЗИКІВ ТА ЇХ КРИТИЧНИХ РІВНІВ

Черноусова Ж.Т.
Національний технічний університет України «Київський політехнічний інститут імені Ігоря Сікорського»
https://orcid.org/0000-0003-0769-9048
DOI: https://doi.org/10.30838/EP.212.218-226

ЗАВАНТАЖИТИ СТАТТЮ

АНОТАЦІЯ

Статтю присвячено дослідженню підходів до оцінювання енергоефективності підприємств в умовах зростання енергетичних ризиків, пов’язаних із нестабільністю електропостачання. Метою роботи є удосконалення методичних засад інвестиційного аналізу енергоефективних рішень шляхом урахування втрат від перебоїв енергопостачання. Запропоновано модифікацію класичних інвестиційних критеріїв ефективності на основі інтеграції параметра інтенсивності енергетичних ризиків, що дозволяє сформувати ризик-орієнтовані інвестиційні критерії оцінювання.
У роботі розроблено підхід до визначення критичних рівнів ризику, за яких змінюється доцільність інвестицій у енергоефективні заходи. Запропонований підхід дозволяє враховувати галузеві особливості та підвищує обґрунтованість інвестиційних рішень в умовах енергетичної невизначеності.

КЛЮЧОВІ СЛОВА

енергоефективність, енергетичні ризики, інвестиційний аналіз, ризик-орієнтовані інвестиційні критерії, критичні рівні ризику, енергетична стійкість, енергоефективні інвестиції, прийняття інвестиційних рішень, економічна ефективність

ПОСИЛАННЯ

1. Кім О. О., Кім Т. І. Перехід України на відновлювані джерела енергії на основі міжнародного трансферу технологій європейських країн як основа її інноваційної економіки. Бізнес Інформ. 2025. № 8. С. 181–190.
DOI: https://doi.org/10.32983/2222-4459-2025-8-181-190
2. Розіт Т. В., Дубина Д. О. (2025). Вплив вектору розвитку енергоефективності та впровадження ESG-факторів на розвиток підприємств України. Економіка та суспільство. Вип. 80. 6 с.
DOI: https://doi.org/10.32782/2524-0072/2025-80-8
3. Скрильник А. С. (2025). Енергоефективні стратегії малого бізнесу в умовах інклюзивної економіки. Енергозбереження. Енергетика. Енергоаудит. № 8(211). С. 175-189.
DOI: https://doi.org/10.20998/2313-8890.2025.08.10
4. Бондарчук І. (2025). Розвиток генерувальних потужностей та інвестиції в альтернативну енергетику. Forbes Україна.
Link: https://forbes.ua/money/rozvitok-generuyuchikh-potuzhnostey-ta-investitsii-v-alternativnu-energetiku-pro-trendi-energetichnoi-galuzi-ta-prognoz-na-2025-rik-rozpovidae-energoekspert-ivan-bondarchuk-15012025-26321
5. Enterprise Surveys : What Businesses Experience. World Bank. 2023.
Link: https://www.enterprisesurveys.org
6. Electricity Security : Reliable Power Systems in Transforming Energy Systems. International Energy Agency. 2020.
Link: https://www.iea.org/reports/electricity-security
7. Sala D., Bashynska I., Pavlov K., Pavlova O., Halytsia I., Hevko B. Comprehensive assessment of economic efficiency for energy-saving investments in public utility enterprises: optimizing consumption and sustainable development. Sustainability. 2024. Vol. 16, No. 23. Art. 10163.
DOI: https://doi.org/10.3390/su162310163
8. Matofani M., Hartati S., Septyan D. Analysis of financial efficiency of renewable energy projects through a value-based management approach. Sinomics Journal. 2025. Vol. 4, Iss. 1. Pp. 103-116.
9. Ju S., Cai M., Shakaraliyeva Z., Umarova N., Li F. (2026). Energy management and efficiency evaluation of an integrated off-grid hydrogen energy use system. Energy Strategy Reviews. 2026. Vol. 64. Pp. 647-655. Art. 102078.
DOI: https://doi.org/10.1016/j.esr.2026.102078
10. Dickemann P. How do companies manage energy? A systematic literature review on energy cost accounting, energy efficiency, and energy management. Applied Energy. 2025. Vol. 397. 33 p.
DOI: https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2025.126372
11. IEEE. Official website.
Link: https://www.ieee.org
12. Роз’яснення щодо показників форми державного статистичного спостереження. Buhgalter.com.ua.
Link: https://buhgalter.com.ua/dovidnik/inshe/rozyasnennya-shchodo-pokaznikiv-formi-derzhavnogo-statistichnogo-5
13. Промислові сонячні електростанції: вигоди СЕС для підприємства. Ecotech Ukraine. 2025.
Link: https://www.ecotech.ua/promyslovi-sonyachni-elektrostancziyi-vygody-ses-dlya-pidpryyemstva
14. Electricity Security 2021. International Energy Agency.
Link: https://www.iea.org/reports/electricity-security
15. Manufacturing Energy Consumption Survey (MECS). U.S. Energy Information Administration.
Link: https://www.eia.gov/consumption/manufacturing
16. National Energy and Utilities Regulatory Commission of Ukraine. Official website.
Link: https://www.nerc.gov.ua
17. Access to financing for small and medium enterprises in Ukraine. Centre for Economic Strategy.
Link: https://ces.org.ua/wp-content/uploads/2024/07/access-to-financing-for-small-and-medium-enterprises-in-ukraine.pdf
18. Small and medium enterprises. Wikipedia.
Link: https://en.wikipedia.org/wiki/Small_and_medium_enterprises
19. Industrial Energy Efficiency. U.S. Department of Energy.
Link: https://www.energy.gov/eere/amo/industrial-energy-efficiency
20. Tracking Buildings. International Energy Agency.
Link: https://www.iea.org/reports/tracking-buildings
21. Use of energy in commercial buildings. U.S. Energy Information Administration.
Link: https://www.eia.gov/energyexplained/use-of-energy/commercial-buildings.php
22. Research and Reports. CBRE.
Link: https://www.cbre.com/insights/reports
23. Research. Colliers.
Link: https://www.colliers.com/en/research
24. Electricity market indexes. Ukrainian Energy Exchange.
Link: https://www.ueex.com.ua/eng/exchange-quotations/electric-power/indexes